Algorytm zawęża świat. Tak powstaje bańka informacyjna

Jedno polubienie może uruchomić serię podobnych treści, a z czasem odciąć użytkownika od innych punktów widzenia. W takiej informacyjnej pułapce łatwo uznać własne przekonania za powszechną prawdę. Szczególnie narażeni są seniorzy i młode osoby, które często mają mniejsze doświadczenie w ocenianiu wiarygodności przekazów. Problem dotyczy również mieszkańców Lublina, bo bańki informacyjne powstają wszędzie tam, gdzie algorytmy selekcjonują treści oglądane w internecie.

• Podobne treści wzmacniają przekonanie o własnej racji
• Różne źródła pomagają przebić informacyjną barierę

Podobne treści wzmacniają przekonanie o własnej racji

Bańka informacyjna tworzy się wtedy, gdy użytkownik coraz częściej widzi materiały zgodne z wcześniejszymi wyborami, poglądami i zainteresowaniami. Algorytmy serwisów społecznościowych analizują aktywność odbiorcy, a następnie dobierają kolejne treści na podstawie jego zachowania. W efekcie kontakt z odmiennymi opiniami może stopniowo zanikać.

Taki mechanizm utrudnia ocenę, jak szeroko dany pogląd jest rzeczywiście podzielany. Osoba zamknięta w podobnych przekazach może dojść do wniosku, że jej stanowisko jest dominujące, oczywiste i właściwe. Nie dostrzega przy tym argumentów drugiej strony, bo rzadziej ma z nimi kontakt.

Brak porównania różnych źródeł osłabia także krytyczne myślenie. Informacja przyjęta bez sprawdzenia może zostać uznana za fakt tylko dlatego, że pojawia się wiele razy albo potwierdzają ją osoby o podobnych przekonaniach. Powtarzalność nie świadczy jednak o prawdziwości przekazu.

Skutki zamknięcia w jednej sferze informacyjnej obejmują między innymi:

• większą podatność na manipulację i propagandę,
• trudności w samodzielnym formułowaniu opinii,
• utrwalanie błędów poznawczych,
• ograniczenie wiedzy o wydarzeniach i poglądach innych osób,
• wzrost napięć w rodzinach i konfliktów między ludźmi.

Spory mogą pojawiać się nawet między bliskimi, gdy każda ze stron korzysta z innego zestawu treści i uważa go za pełny obraz sytuacji. W szerszej skali takie podziały sprzyjają polaryzacji społecznej.

Różne źródła pomagają przebić informacyjną barierę

Pierwszym krokiem do większej odporności jest świadomość, że wyniki wyszukiwania i treści w mediach społecznościowych nie są całkowicie przypadkowe. Zależą między innymi od wcześniejszych wyszukiwań, polubień, obserwowanych profili i czasu spędzanego przy konkretnych materiałach.

Pomaga regularne sięganie po źródła prezentujące różne stanowiska. Warto również wyszukiwać informacje sprzeczne z własnymi przekonaniami i sprawdzać, jakie argumenty przedstawia druga strona. Nie chodzi o bezkrytyczne przyjmowanie każdej opinii, lecz o świadome porównanie faktów, ocen i dowodów.

Rozsądnym nawykiem jest także sprawdzanie autora, daty, źródła oraz tego, czy daną informację potwierdzają niezależne materiały. Szczególną ostrożność warto zachować przy sensacyjnych nagłówkach i przekazach, które wywołują silne emocje. Zanim zostaną udostępnione, dobrze ocenić, czy nie opierają się wyłącznie na wyrwanym z kontekstu fragmencie.

Kontakt z odmiennymi opiniami może odbywać się podczas rozmów, debat i dyskusji internetowych. Taka konfrontacja nie musi oznaczać zmiany własnego zdania. Daje jednak możliwość zauważenia brakujących informacji i sprawdzenia, czy własne stanowisko rzeczywiście opiera się na analizie, a nie tylko na powtarzanych przekazach.

Świadome korzystanie z ustawień przeglądarek i serwisów internetowych również ogranicza wpływ automatycznego filtrowania treści. Im bardziej różnorodne są źródła informacji, tym mniejsze ryzyko, że jeden algorytm wyznaczy użytkownikowi cały obraz świata.

na podstawie: Urząd Miasta w Lublinie.