Setki miejscowości wokół Lublina. Taki jest Powiat Lubelski

Powiat Lubelski na mapie wygląda jak szeroki pas wokół stolicy regionu, ale jego skala ujawnia się dopiero w liczbach i nazwach rozrzuconych po całym terenie. To obszar, w którym obok Lublina funkcjonują dwa mniejsze miasta, dziesiątki wsi i rozległe fragmenty krajobrazu chronionego. Starostwo Powiatowe w Lublinie opisuje go jako jednostkę mocno związaną z Lublinem, a jednocześnie samodzielną i wyraźnie większą, niż sugeruje codzienny dojazd między gminami.

• Teren, który niemal zamyka Lublin w szerokim pierścieniu
• Krajobraz złożony z wyżyn, dolin i obszarów chronionych
• Dwa miasta i 347 sołectw tworzą jeden administracyjny układ

Teren, który niemal zamyka Lublin w szerokim pierścieniu

Powiat należy do województwa lubelskiego i podregionu lubelskiego. Zajmuje 1 680 km², czyli 6,7 proc. powierzchni województwa i 0,54 proc. obszaru Polski. Graniczy z dziewięcioma powiatami: łęczyńskim, świdnickim, janowskim, kraśnickim, krasnostawskim, biłgorajskim, opolskim, puławskim i lubartowskim. To układ, który od lat porządkuje ruch między gminami, dojazdy do pracy i codzienne sprawy załatwiane w większym ośrodku.

W niemal całym obrysie powiat otacza Lublin, a tylko niewielki fragment jego wschodniej granicy układa się inaczej. Właśnie to położenie tłumaczy szczególny charakter tej jednostki – z jednej strony mocno związanej z miastem wojewódzkim, z drugiej rozciągniętej szeroko na tereny podmiejskie, rolnicze i wiejskie.

Krajobraz złożony z wyżyn, dolin i obszarów chronionych

To nie jest teren jednorodny ani płaski. Powiat Lubelski leży na Wyżynie Lubelskiej i obejmuje kilka wyraźnie różnych jednostek geomorfologicznych: Wysoczyznę Lubartowską, Płaskowyż Nałęczowski, Równinę Bełżycką, Kotlinę Chodelską, Wzniesienia Urzędowskie, Płaskowyż Świdnicki, Wyniosłość Giełczewską, Padół Zamojski oraz Roztocze Zachodnie. W praktyce oznacza to krajobraz zmienny, od wyższych partii terenu po doliny i obniżenia, które nadają temu obszarowi wyraźny rytm.

Cały powiat leży w dorzeczu Wisły i należy do zlewiska Morza Bałtyckiego. Większość wód zbiera Bystrzyca wraz z dopływami, które odprowadzają je do Wieprza. Na tym tle mocno wybija się przyroda objęta ochroną:

• Krzczonowski Park Krajobrazowy
• Kozłowiecki Park Krajobrazowy
• Chodelski Obszar Chronionego Krajobrazu
• Czerniejewski Obszar Chronionego Krajobrazu
• Obszar Chronionego Krajobrazu Dolina Ciemięgi
• Obszar Chronionego Krajobrazu Kozi Bór
• rezerwat Chmiel
• rezerwat Las Królewski
• rezerwat Olszanka
• rezerwat Podzamcze

To ważna część tożsamości powiatu. Chronione tereny nie są tu dodatkiem do mapy, lecz realnym zapleczem przyrodniczym, które wpływa na krajobraz, wypoczynek i sposób gospodarowania przestrzenią.

Dwa miasta i 347 sołectw tworzą jeden administracyjny układ

W granicach powiatu są tylko dwa miasta – Bełżyce i Bychawa – oraz aż 354 miejscowości wiejskie, w tym 347 sołectw. Według danych Starostwa Powiatowego w Lublinie mieszka tu ponad 150 tysięcy osób. W Bełżycach żyje ponad 13 tysięcy mieszkańców, a w Bychawie ponad 12 tysięcy. To pokazuje, jak silnie rozproszona jest ta część regionu i jak wiele mniejszych miejscowości tworzy jej codzienny obraz.

Strukturę powiatu budują:

• Bełżyce – gmina miejsko-wiejska
• Bychawa – gmina miejsko-wiejska
• Borzechów
• Garbów
• Głusk
• Jabłonna
• Jastków
• Konopnica
• Krzczonów
• Niedrzwica Duża
• Niemce
• Strzyżewice
• Wojciechów
• Wólka
• Wysokie
• Zakrzew

Ten układ mówi o powiecie więcej niż sama liczba mieszkańców. To obszar rozległy, złożony i silnie powiązany z Lublinem, ale jednocześnie oparty na własnej sieci miejscowości, które nadają mu odrębny charakter.

na podstawie: Powiat Lubelski.