Drewniane ptaszki, pegazy i żywa tradycja. Lublin szykuje wielki jarmark

Na lubelskim Starym Mieście znów pojawią się twórcy, którzy potrafią z kawałka drewna wyczarować ptaszka, konika albo instrument. Festiwal Re:tradycja - Jarmark Jagielloński zaprosi mieszkańców do świata rękodzieła, muzyki i dawnych zabaw, które wcale nie muszą wyglądać jak muzealny eksponat.

• Re:tradycja - Jarmark Jagielloński pokaże, jak tradycja dostaje nowe życie
• „Nie-zabawki, drzewo życia” przeniosą ludowe przedmioty w dorosły świat
• Drewniane instrumenty zabrzmią obok stoisk z Polski i Europy

Re:tradycja - Jarmark Jagielloński pokaże, jak tradycja dostaje nowe życie

Festiwal odbędzie się w Lublinie od 21 do 23 sierpnia 2026 roku. Na Starym Mieście i w Śródmieściu swoje prace zaprezentuje około 130 twórców i twórczyń z Polski, Litwy, Ukrainy, Słowacji, Czech, Węgier, Rumunii i Indii. Blisko 40 osób kontynuuje tradycje wpisane na krajowe listy niematerialnego dziedzictwa kulturowego.

Wśród stoisk znajdą się ceramika, tkactwo, plecionkarstwo, kowalstwo, rzeźba, biżuteria, malarstwo, obróbka drewna i budowa instrumentów. Tegoroczny motyw przewodni, czyli dzieciństwo, kieruje uwagę szczególnie na zabawkarstwo. To dlatego wśród festiwalowych skarbów pojawią się drewniane ptaszki, koniki na kółkach, karuzele, klepoki, bryczki, piszczałki i gwizdki. 🐦

Swoje prace pokażą między innymi twórcy ze Stryszawy, jednego z najważniejszych polskich ośrodków tradycyjnego zabawkarstwa. Bogumiła Leśniak, Piotr Mentel i Danuta Sałaciak wykonują kolorowe ptaszki, przekazując dalej rodzinne umiejętności i wzory. Piotr Mentel tworzy także koniki, bryczki, szopki i karuzelki, a w pracy pomagają mu dzieci.

Wiesława i Marian Łobozowie przywiozą z Beskidu Żywieckiego między innymi koniki na biegunach, wozy drabiniaste, figurki zwierząt oraz wymyślone przez siebie skrzydlate koniki, czyli pegazy.

„Dziadek, tata, mama i starszy brat, oprócz prowadzenia gospodarstwa rolnego, zajmowali się robieniem zabawek ludowych. Ja robiłem te lżejsze prace - to, co umiałem. Im byłem starszy, tym moja praca była coraz bardziej samodzielna. Po wielu latach mogę powiedzieć, że to byli moi mistrzowie” - mówi Marian Łoboz.

Z kolei Ryszard Marciniec pokaże zabawki wykonywane według dawnych wzorów z Brzózy Stadnickiej. Wśród nich znajdą się klepaki, dziobiące kurki, koniki, pukawki i taczki.

Jarmark będzie działał według prostego rytmu:

• 21 sierpnia, piątek: godz. 13.00-18.00
• 22 sierpnia, sobota: godz. 10.00-18.00
• 23 sierpnia, niedziela: godz. 10.00-18.00

Wstęp na jarmark jest bezpłatny. Nie trzeba kupować biletu ani wcześniej się zapisywać - wystarczy przyjść na Stare Miasto w Lublinie i ruszyć między stoiskami. 🛍️

„Nie-zabawki, drzewo życia” przeniosą ludowe przedmioty w dorosły świat

Jednym z ciekawszych punktów festiwalu będzie wystawa „Nie-zabawki, drzewo życia” Piotra Rogalińskiego. Artysta od trzech dekad pracuje na styku teatru, muzyki i plastyki. Tworzy ręcznie rzeźby-zabawki, rekwizyty kolędnicze, dekoracje i scenografie, korzystając głównie z drewna, ziemi i wosku.

W jego ujęciu ludowa zabawka nie kończy się na funkcji przedmiotu dla dziecka. Umieszczona w nowym kontekście może opowiadać o sprawach ważnych także dla dorosłych i stać się współczesnym środkiem artystycznej wypowiedzi. Na wystawie zobaczymy również rekwizyty inspirowane dawnymi wzorami oraz elementy związane z muzyką, między innymi akcesoria dla bębniarzy.

Wystawa odbędzie się w Galerii Gardzienice przy ul. Grodzkiej 5a, na I piętrze:

• 21 sierpnia, piątek: godz. 13.00-19.00
• 22 sierpnia, sobota: godz. 11.00-19.00
• 23 sierpnia, niedziela: godz. 11.00-19.00
• wernisaż: 21 sierpnia, piątek, godz. 18.00

Wystawa jest dostępna bez opłat. To dodatkowy punkt na festiwalowej trasie, szczególnie dla tych, którzy chcą zobaczyć, jak tradycyjne zabawkarstwo może wejść w dialog ze współczesną sztuką. 🎭

Drewniane instrumenty zabrzmią obok stoisk z Polski i Europy

Re:tradycja nie ogranicza się do polskich ośrodków rzemiosła. Z Ukrainy przyjadą Dmytro Kudria i Serhiy Sviatnyi, twórcy drewnianych zabawek oraz prostych instrumentów. Kudria wykorzystuje naturalny kolor drewna i rzeźbione ornamenty, a jego instrumenty będzie można nie tylko obejrzeć, lecz także usłyszeć.

Serhiy Sviatnyi tworzy grzechotki, kołatki, koniki i ptaszki inspirowane tradycjami czernihowskimi. Na jego stoisku odwiedzający będą mogli spróbować zagrać na wykonanych przez niego instrumentach i kupić wybrane prace.

W programie całego festiwalu znajdą się również koncerty muzyki tradycyjnej, nocne potańcówki z muzyką na żywo, warsztaty, wystawy, spektakle, pokazy filmowe i spotkania. Dzieci znajdą dla siebie Podwórko Re:tradycji z dawnymi grami i zabawami. Lublin na trzy dni wypełni się kulturą, której można dotknąć, posłuchać i zabrać kawałek ze sobą. 🎶

Osoby posługujące się polskim językiem migowym będą mogły skorzystać ze spacerów po jarmarku z tłumaczami-przewodnikami. Dyżury odbędą się w punkcie informacyjnym na Placu Łokietka:

• 21 sierpnia, piątek: godz. 16.00-18.00
• 22 sierpnia, sobota: godz. 14.00-18.00
• 23 sierpnia, niedziela: godz. 11.00-14.00

Tłumacze Jolanta Gromada i Łukasz Grzesiuk pomogą odwiedzić wybrane stoiska, porozmawiać o pracy rzemieślników i poznać historię prezentowanych wyrobów. Udział w festiwalu pozostaje wolny od opłat, podobnie jak wejście na wystawę w Galerii Gardzienice.

na podstawie: Warsztaty Kultury w Lublinie.