Kobiety z Lubelszczyzny mogą zbadać HPV za darmo. Nie potrzeba skierowania

Jedno bezpłatne badanie może wykryć zakażenie wirusem HPV, zanim pojawią się poważne zmiany. W województwie lubelskim z programu profilaktyki raka szyjki macicy korzysta jednak niewielka część uprawnionych kobiet. Rejestracja odbywa się przez Internetowe Konto Pacjenta lub aplikację mojeIKP, a wizytę można znaleźć nawet z dnia na dzień.

• Test HPV HR pozwala sprawdzić ryzyko rozwoju nowotworu
• Rejestracja odbywa się bez wizyty u lekarza po skierowanie
• W wielu gminach po badania zgłasza się tylko kilka procent kobiet

Test HPV HR pozwala sprawdzić ryzyko rozwoju nowotworu

Program finansowany przez Narodowy Fundusz Zdrowia obejmuje kobiety od 25. do 64. roku życia. Badanie jest bezpłatne, nie wymaga skierowania i według informacji organizatora jest bezbolesne.

W ramach programu można raz na pięć lat wykonać test HPV HR z genotypowaniem. Badanie polega na pobraniu wymazu z szyjki macicy i sprawdzeniu, czy znajduje się w nim materiał genetyczny wirusa brodawczaka ludzkiego wysokiego ryzyka onkologicznego.

Dodatni wynik nie oznacza jeszcze raka. W takiej sytuacji z tego samego materiału wykonywana jest cytologia na podłożu płynnym, określana jako LBC. Pozwala to dokładniej ocenić, czy w komórkach pojawiły się niepokojące zmiany.

Wczesne wykrycie raka szyjki macicy daje bardzo dobre rokowania – choroba rozpoznana na początku jest wyleczalna w ponad 99 procentach przypadków. Mimo to w Polsce co roku około 1400 kobiet umiera z powodu tego nowotworu, najczęściej wtedy, gdy zostaje wykryty w zaawansowanym stadium.

Rejestracja odbywa się bez wizyty u lekarza po skierowanie

Kobieta spełniająca kryteria programu może zapisać się na badanie przez IKP albo aplikację mojeIKP. Podczas rejestracji wybiera poradnię ginekologiczno-położniczą lub gabinet położnej podstawowej opieki zdrowotnej, który realizuje program. Następnie zgłasza się do wybranej placówki w ustalonym terminie.

Brak skierowania skraca drogę do profilaktyki. Warto sprawdzić dostępne terminy od razu, ponieważ – zgodnie z informacją programu – badania mogą być dostępne z dnia na dzień. Wykaz placówek realizujących świadczenia można znaleźć w Lubelskim Oddziale Wojewódzkim NFZ.

W wielu gminach po badania zgłasza się tylko kilka procent kobiet

Według danych z 1 lipca 2026 roku średnia zgłaszalność do programu w województwie lubelskim wynosi 16,3 procent. Różnice między gminami są bardzo duże – wskaźnik waha się od 7 do 48,6 procent.

Najwyższą frekwencję odnotowano w gminach położonych w powiatach:

• łukowskim – Łuków i Stanin,
• bialskim – Leśna Podlaska.

W części gmin badania wykonuje od 39 do ponad 48 procent uprawnionych kobiet. Są jednak także miejsca, w których zgłasza się zaledwie kilka procent pań.

Najniższe wskaźniki dotyczą gmin z powiatów:

• chełmskiego – Siedliszcze,
• bialskiego – Sosnówka,
• tomaszowskiego – Lubycza Królewska.

Tak duże rozbieżności pokazują, że o dostępie do badania decyduje nie tylko jego finansowanie, ale także sięgnięcie po dostępny termin i wybranie placówki uczestniczącej w programie. Regularna kontrola pozwala wykryć zmiany przedrakowe lub nowotwór na etapie, na którym leczenie jest najbardziej skuteczne.

na podstawie: Powiat Lubelski.