Z Bieszczad do Lublina. Dzieci Średniej Wsi na zdjęciach Jukki Male.

W Zaułku Hartwigów pojawi się opowieść o dzieciństwie, pracy i codzienności, która przez dekady zmieniała się razem z polską wsią. Wystawa fińskiego fotografa Jukki Male będzie jednym z punktów tegorocznego festiwalu Re:tradycja - Jarmark Jagielloński. 📷

• Zdjęcia Jukki Male prowadzą przez wieś bez retuszu
• Wystawa „Dzieci Średniej Wsi” zatrzymuje przemiany w kadrze
• Re:tradycja - Jarmark Jagielloński otwiera szerszą opowieść o tradycji

Zdjęcia Jukki Male prowadzą przez wieś bez retuszu

Jukka Male po raz pierwszy trafił do Średniej Wsi w Bieszczadach w 1979 roku. Przyjechał z Finlandii, szukając krajobrazu najbardziej odległego od jego rodzinnego kraju. Z pozornie przypadkowej podróży wyrósł projekt, który trwał przez 36 lat.

Fotograf wracał do tej samej miejscowości, spotykał tych samych ludzi i obserwował, jak zmieniają się domy, gospodarstwa, obyczaje oraz codzienny rytm. Ostatni raz odwiedził Średnią Wieś w kwietniu 2015 roku. Przez ten czas mieszkańcy obdarzyli go zaufaniem, dzięki czemu jego zdjęcia nie są zewnętrzną obserwacją, lecz bliskim zapisem życia konkretnej społeczności.

Średnia Wieś wygląda jak zwyczajna polska wieś. Nawet jej nazwa mogłaby zostać źle zinterpretowana - jako wieś przeciętna lub zwyczajna. Ludzie żyją tu jak wszędzie indziej.

• Jukka Male

Na wystawie szczególne miejsce zajmują dzieci. Widać je podczas zabawy, odpoczynku i rodzinnych uroczystości, ale także przy pracy w gospodarstwie i pomocy rodzicom czy dziadkom. Są podwórka, pola, domy i najbliższe otoczenie - wszystko to, co składało się na ich dorastanie. Bez ustawiania scen i bez pocztówkowej idealizacji. 🏡

Czarno-białe fotografie z lat 1979-1981 sąsiadują z późniejszymi, kolorowymi kadrami z czasów po PRL-u. Zmiana koloru nie jest tu wyłącznie decyzją artystyczną. Pomaga zobaczyć upływ czasu i przemianę Polski: od schyłku systemu socjalistycznego po okres po wejściu kraju do Unii Europejskiej.

Wystawa „Dzieci Średniej Wsi” zatrzymuje przemiany w kadrze

Najmocniej działa właśnie ciągłość tego projektu. Na jednym zdjęciu pojawiają się dzieci, na kolejnych oglądamy je już jako nastolatków. Ta sama wieś staje się tłem dorastania, a fotografie układają się w rodzinne i społeczne archiwum.

Male nie próbował dopowiadać historii Średniej Wsi z gotową tezą. Najpierw patrzył na ludzi i ich otoczenie, dopiero później zrozumiał, jak wielkie przemiany obejmował jego aparat. Wspominał, że od jego pierwszej wizyty zniknęły między innymi setki zwierząt gospodarskich - około 300 krów i 100 koni. Jeszcze ważniejsza okazała się jednak zmiana, której nie dało się łatwo zobaczyć.

Wystawa odbędzie się w ramach projektu „Letnia Szkoła Tradycji”. To propozycja dla tych, którzy podczas festiwalowego spaceru chcą na chwilę zejść z głównego nurtu wydarzeń i przyjrzeć się historii zapisanej w twarzach, gestach oraz miejscach. ✨

Re:tradycja - Jarmark Jagielloński otwiera szerszą opowieść o tradycji

Ekspozycję będzie można oglądać od 3 do 28 sierpnia 2026 roku, całodobowo, w Zaułku Hartwigów w Lublinie. Wstęp jest wolny, więc wystawę można połączyć ze spacerem po Starym Mieście albo wizytą na festiwalowych wydarzeniach.

Sam Re:tradycja - Jarmark Jagielloński potrwa od 21 do 23 sierpnia 2026 roku na lubelskim Starym Mieście. W programie znajdą się koncerty, warsztaty, pokazy, wystawy, spektakle, spotkania i nocne potańcówki z muzyką na żywo. Dla dzieci przygotowano Podwórko Re:tradycji z dawnymi grami i zabawami. 🎶

Festiwalowa atmosfera będzie więc przenikać się z cichszą, fotograficzną historią Średniej Wsi. Na wystawę w Zaułku Hartwigów można wejść bezpłatnie przez cały okres jej prezentacji.

na podstawie: Warsztaty Kultury w Lublinie.