Fundacja rodzinna – sposób na zabezpieczenie majątku przedsiębiorcy

Wielu przedsiębiorców przez lata buduje swój biznes, inwestuje kapitał i rozwija działalność gospodarczą. W pewnym momencie pojawia się jednak pytanie, co stanie się z majątkiem i biznesem w przyszłości? Jak zaplanować sukcesje i ochronić zgromadzony majątek? Jednym z rozwiązań, które w ostatnim czasie zyskuje coraz większą popularność wśród przedsiębiorców w całym kraju, w tym także w województwie lubelskim, jest fundacja rodzinna.

Czym jest fundacja rodzinna?

Fundacja rodzinna to szczególny podmiot prawny powoływany przez fundatora w celu zarządzania majątkiem i realizacji świadczeń na rzecz wskazanych beneficjentów – najczęściej członków rodziny. Beneficjentem może być również organizacja pozarządowa, a także osoby niespokrewnione z fundatorem.

W praktyce oznacza to, że przedsiębiorca może wnieść do fundacji posiadany majątek – na przykład udziały w spółkach, nieruchomości czy inne aktywa (np. obligacje czy też papiery wartościowe)– a następnie określić zasady zarządzania nim oraz sposób wypłat dla określonego kręgu beneficjentów.

Fundacja staje się właścicielem majątku, natomiast fundator zachowuje realny wpływ na sposób jej funkcjonowania poprzez statut oraz organy fundacji.

Jak założyć fundację rodzinną?

Proces utworzenia fundacji rodzinnej składa się z kilku etapów. Najważniejsze z nich to przygotowanie statutu, określenie kręgu beneficjentów oraz wniesienie majątku założycielskiego. Fundacja powstaje poprzez sporządzenie aktu założycielskiego w formie aktu notarialnego oraz wpis do rejestru fundacji rodzinnych.

Kluczową rolę odgrywa statut fundacji – dokument określający zasady zarządzania majątkiem, funkcjonowanie organów fundacji oraz sposób realizacji świadczeń dla beneficjentów. Dobrze przygotowany statut pozwala uniknąć w przyszłości sporów rodzinnych oraz zapewnia stabilność zarządzania majątkiem. Co ważne, statut musi mieć formę aktu notarialnego.

Bardzo ważnym aspektem jest również powołanie organów fundacji w postaci zarządu oraz zgromadzenia beneficjentów. Wymóg powołania rady nadzorczej pojawia się dopiero, gdy liczba beneficjentów przekroczy 25 osób.

Trzeba również pamiętać o wniesieniu funduszu założycielskiego. Wynosi on co najmniej 100 tys. zł i może zostać wniesiony formie pieniężnej lub jako inne składniki majątkowe (np. nieruchomości, akcje i udziały w spółkach, papiery wartościowe czy też obligacje).

Finalnie należy złożyć wniosek do sądu rejestrowego celem wpisania fundacji rodzinnej do Rejestru Fundacji Rodzinnych.

Ze względu na złożoność zagadnień prawnych i podatkowych wielu przedsiębiorców prowadzących działalność w województwie lubelskim decyduje się na wsparcie prawnika. W praktyce oznacza to nie tylko przygotowanie dokumentów, lecz także zaplanowanie całej struktury majątkowej w sposób bezpieczny i zgodny z przepisami prawa.

Czy Fundacja rodzinna jest korzystna dla przedsiębiorcy?

Jedną z najważniejszych korzyści fundacji rodzinnej jest oddzielenie majątku od osoby fundatora. Po wniesieniu aktywów – np. udziałów w spółce, nieruchomości czy portfela inwestycyjnego – stają się one własnością fundacji, a nie bezpośrednio przedsiębiorcy. Dzięki temu majątek przestaje być elementem masy spadkowej i nie podlega ustawowym zasadom dziedziczenia.

W praktyce oznacza to między innymi:

• większą stabilność funkcjonowania firmy rodzinnej po śmierci przedsiębiorcy,
• ograniczenie ryzyka podziału majątku pomiędzy spadkobierców,
• możliwość zachowania kontroli nad przedsiębiorstwem w jednym podmiocie.

Jakie zasady opodatkowania dotyczą fundacji rodzinnej?

Istotnym argumentem przemawiającym za powołaniem fundacji rodzinnej są preferencje podatkowe. W wielu przypadkach fundacja korzysta ze zwolnienia z bieżącego podatku dochodowego. Podatek pojawia się dopiero w momencie wypłaty świadczeń dla beneficjentów.

W przypadku wypłaty świadczeń fundacja płaci co do zasady 15% podatku CIT, natomiast beneficjenci z najbliższej rodziny fundatora (np. małżonek, dzieci czy wnuki) są często zwolnieni z podatku PIT.

Jak fundacja rodzinna może wspierać planowanie sukcesji?

Fundacja rodzinna pozwala szczegółowo określić zasady zarządzania majątkiem i wypłaty świadczeń dla poszczególnych członków rodziny jako beneficjentów. Decyzja leży po stronie fundatora. W statucie należy wskazać: zasady zarządzania przedsiębiorstwem, krąg beneficjentów i jaki rodzaj wypłat przysługuje danym osobom. Takie rozwiązanie ogranicza ryzyko sporów pomiędzy spadkobiercami i umożliwia ciągłość działania przedsiębiorstwa niezależnie od zmian pokoleniowych.

Czy fundacja rodzinna może służyć długoterminowemu zarządzaniu majątkiem?

Dzięki preferencyjnemu opodatkowaniu i oddzieleniu majątku od osoby fundatora fundacja rodzinna może pełnić funkcję inwestycyjną. Dochody osiągane przez fundację – np. z dywidend czy najmu – mogą być ponownie inwestowane, co sprzyja budowaniu stabilnego majątku dla kolejnych pokoleń.

Czy warto skorzystać z pomocy prawnika przy zakładaniu fundacji rodzinnej?

Ze względu na złożony charakter regulacji prawnych oraz konsekwencje podatkowe proces tworzenia fundacji rodzinnej wymaga odpowiedniego przygotowania. Kluczowe jest właściwe zaprojektowanie statutu, struktury majątkowej oraz zasad funkcjonowania fundacji. W takich projektach przedsiębiorcy coraz częściej korzystają z pomocy prawników.

Dobrze zorganizowana fundacja rodzinna może stać się skutecznym narzędziem ochrony majątku oraz stabilnego rozwoju biznesu na kolejne pokolenia. Dla wielu przedsiębiorców jest to dziś jeden z najważniejszych elementów odpowiedzialnego planowania przyszłości firmy oraz rodziny. Umożliwia ona nie tylko uporządkowanie zasad zarządzania majątkiem i sukcesji, lecz także stworzenie jasnych reguł korzystania z wypracowanych środków przez członków rodziny. W efekcie przedsiębiorstwo może funkcjonować w sposób stabilny, a zgromadzony kapitał jest odpowiednio chroniony i zarządzany w kolejnych pokoleniach.

Artykuł, który Państwo przeczytali, jest sponsorowany przez Dyś i Wspólnicy Kancelaria Radców Prawnych z siedzibą w Lublinie (ul. Krakowskie Przedmieście 10/6, 20-022 Lublin). Jednocześnie informujemy, że niniejszy materiał stanowi informowanie o wykonywaniu zawodu radcy prawnego w rozumieniu art. 31 ust. 2 Kodeksu Etyki Radcy Prawnego oraz informację handlową w rozumieniu § 23 ust. 2 Kodeksu Etyki Adwokackiej.