UM Lublin: Biżuteria na Re:tradycji Jarmarku Jagiellońskim

Festiwal Re:tradycja Jarmark Jagielloński odbędzie się w Lublinie w trzeci weekend sierpnia (19-21.08.2022).

W sobotę i niedzielę na Starym Mieście po raz kolejny będzie można spotkać mistrzów rzemiosła, dla których tradycja jest głównym źródłem inspiracji. Zobaczymy prace blisko 140 twórców ludowych, którzy pozwolą nam poznać kulturę i tradycje wielu regionów Polski, ale także krajów sąsiednich Litwy, Ukrainy czy Słowacji. Szczególnie wiele miejsca poświęcimy biżuterii.

Temat przewodni 2022 biżuteria i ozdoby

Na stoiskach zlokalizowanych wokół Trybunału Koronnego oraz przy ul. Grodzkiej znajdzie się zarówno polska, jak i litewska biżuteria z bursztynu, różnorodne formy metalowych ozdób pochodzących z regionów bałtyckich, misternie tkane krajki i pasy, wyroby kaletnicze górskich mistrzów, czapki tradycyjne, takie jak gamerki, magierki czy maciejówki, a także ukraińskie korale i wieńce ślubne. Pojawią się też twórcze interpretacje tradycyjnych rzemiosł współczesne ozdoby wywodzące się z wielowiekowej słowackiej tradycji druciarskiej czy biżuteria wykorzystująca technikę koronki koniakowskiej. Festiwal to okazja nie tylko do zobaczenia czy nabycia wyjątkowych dzieł sztuki ludowej, ale także do przekonania się, z jaką perfekcją i wprawą pracują zapraszani twórcy. Wielu z nich będzie prowadziło pokazy wyrobu swoich prac, niektórzy podczas festiwalu staną się także nauczycielami. Pod ich czujnym okiem uczestnicy warsztatów będą mogli spróbować swoich sił w danym rzemiośle.

Jednym spośród ponad dwudziestu artystów, którzy tworzą ozdoby i zaprezentują się podczas Festiwalu Re:tradycja Jarmark Jagielloński będzie Jozef Sikora ze Słowacji, który zainteresował się wyrobem biżuterii już w szkole podstawowej. Wykonywał on wtedy pierścionki z drutu dla swoich koleżanek i kolegów z klasy. Z czasem do materiałów, z których tworzył, dołączyła także skóra czy glina, ale najbliższa stała się mu miedź, dająca największe możliwości obróbki. Chociaż pan Jozef jest z wykształcenia ślusarzem, to z czasem zdecydował się na podjęcie działalności artystycznej, którą kontynuuje do dziś. Poza biżuterią wykonuje także świeczniki, misy czy lampy.

Viktoria Andrash z Ukrainy, którą również będziemy mogli spotkać w Lublinie, wykonuje tradycyjną biżuterię koralikową, wykorzystując techniki popularne w zachodnich regionach Ukrainy. Swoją twórczość rozwijała m.in. zapoznając się z literaturą dotyczącą tradycyjnych strojów i biżuterii. Odtwarza także nakrycia głowy oraz wykonuje lalki motanki, ziarnuszki i żadanice.

Edyta Cieślik-Moczek

Kolejną artystką, która zaprezentuje się podczas festiwalu jest Edyta Cieślik-Moczek. Inspirując się kulturą ludową regionu opoczyńskiego, gdzie prowadzi prywatny skansen Niebowo”, tworzy m.in. wianki i korony z krepiny, a także biżuterię, w której wykorzystuje wełnę pozostałą z produkcji opoczyńskich wełniaków.

Audronė Latėnienė to artystka z Litwy, który razem z mężem, kowalem, zajmuje się wykonywaniem biżuterii z metalu. Początkowo pracowała jako nauczycielka sztuki, jednak po kilku latach doszła do wniosku, że chciałaby zająć się twórczością. Dlatego rozpoczęła samodzielną naukę wykonywania biżuterii, z czasem inspirując się także jej odmianą tradycyjną. Dziś zajmuje się ręczną obróbką metali - żelaza, miedzi, brązu czy mosiądzu - tworząc biżuterię ozdabianą ornamentami nawiązującymi do dawnej sztuki bałtyckiej. Część z nich dekoruje także szkłem, bursztynem i emalią.

Lyubov Rozputniak to ukraińska twórczni, urodzona w położonym na Huculszczyźnie Kosowie, w rodzinie mistrzów ceramiki ludowej. Rodzice zaszczepili w niej miłość do twórczości ludowej, w tym do tworzenia biżuterii, którą pani Lyubov zajmuje się od 2010 roku. Wspólnie ze swoim mężem Bogdanem Rozputniakiem wytwarza biżuterię nawiązującą do tradycyjnych ukraińskich wzorów. W swoich pracach wykorzystuje materiały takie jak ręcznie wykonana ceramika i kamienie naturalne. Twórczyni często dekoruje naszyjniki, malując je ręcznie we wzory nawiązujące do geometrycznych motywów tradycyjnych.

Dodatkowo, w ramach tematu przewodniego wydarzenia, będzie można wziąć udział w spotkaniu dotyczącym tradycyjnej biżuterii ukraińskiej. Jego prelegentką będzie Hanna Yarovenko kolekcjonerka, która od 2004 roku zbiera starą ukraińską biżuterię ludową i tworzy linię biżuterii autorskiej pod marką Ethno Tree Jewellery. Na spotkaniu uczestnicy dowiedzą się, jakie znaczenie mają ozdoby w życiu Ukrainek oraz poszerzą swoją wiedzę o obrzędach ludowych związanych z biżuterią. Poznają także różnorodność regionalną ozdób oraz ich odmienność uzależnioną od statusu noszącej je kobiety. Rozmowa zostanie zilustrowana starymi fotografiami Ukrainek w tradycyjnych strojach oraz unikatowymi artefaktami.

Festiwal Re:tradycja Jarmark Jagielloński

Re:tradycja Jarmark Jagielloński to festiwal muzyki i rzemiosła tradycyjnego, który wprowadza publiczność w dialog dziedzictwa ze współczesnością. Wydarzenie łączy czasy, światy i funkcje to kontynuacja tego, co tworzyli nasi przodkowie, ale też budowanie własnych dróg i środków wyrazu.To, co dla nas ważne, prezentujemy w bogatym programie festiwalu, który wypełniony jest koncertami muzyki tradycyjnej i inspirowanej tradycją, potańcówkami, targami sztuki i rzemiosła ludowego (Jarmark Jagielloński), różnorodnymi warsztatami, wystawami, spotkaniami, projekcjami filmowymi, instalacjami artystycznymi oraz przestrzeniami gier i zabaw (Podwórko Re:tradycji). Naszą propozycję kierujemy zarówno do młodszych, jak i starszych uczestników, włączając ich w twórcze działania prezentujące wiele odcieni tradycji.
Nasze wydarzenie przybliża nie tylko kulturę polską, ale także zwyczaje i tradycje innych państw Europy Środkowo Wschodniej, pokazując zarówno ich różnorodność i bogactwo, jak i to, co dla nich wspólne i jednoczące.

1921 sierpnia 2022 r.
Lublin Stare Miasto, Błonia pod Zamkiem
Wstęp wolny
Na warsztaty obowiązują wcześniejsze zapisy.
Więcej informacji na retradycja.eu

Urząd Miasta Lublin, lublin.eu/, lublin.eu/kultura/informacje/wiadomosci/bizuteria-na-retradycji-jarmarku-jagiellonskim,3534,41,1.html